WLV-01: modułowy aparat, w którym wymienisz nie tylko obiektyw, ale nawet matrycę

Współczesne aparaty pozwalają wymieniać obiektywy, akumulatory i karty pamięci, ale cała reszta ich konstrukcji pozostaje zazwyczaj szczelnie zamknięta przed użytkownikiem. WLV-01 idzie dokładnie w przeciwnym kierunku. To modułowy aparat cyfrowy, w którym można wymienić matrycę, mocowanie obiektywu, wizjer, obudowę, a nawet samodzielnie dopisać brakującą funkcję. Jeżeli natomiast zechcemy zmienić jego wygląd, nowy korpus możemy po prostu wydrukować w 3D.

Brzmi jak fotograficzny odpowiednik komputera składanego z części? W dużej mierze właśnie nim jest.

Aparat, który ma należeć do użytkownika

Za WLV-01 stoi fotograf i projektant z Winnipeg, Malcolm-Jamal Wilson, działający pod marką Camera Hacks by Malcolm-Jay. Jak sam podkreśla, nie zamierzał zakładać firmy produkującej aparaty. Chciał po prostu zbudować urządzenie, którego nie mógł znaleźć na rynku.

Jego konstrukcja powstała z myślą o fotografach zmęczonych sprzętem, który wykonuje za użytkownika coraz więcej decyzji i jednocześnie nie pozwala mu zajrzeć do środka. WLV-01 ma być platformą otwartą na eksperymenty, naprawy i kolejne modyfikacje. Poszczególne elementy można odkręcić i zastąpić innymi, a oprogramowanie rozwijać, korzystając z języka Python.

Sercem aparatu jest komputer Raspberry Pi 5. Obraz obsługujemy za pomocą dużego, 4-calowego ekranu dotykowego umieszczonego na górze korpusu, co zachęca do fotografowania z poziomu pasa: trochę jak w aparacie średnioformatowym z kominkiem. Konstrukcja może być zasilana dwoma łatwo dostępnymi ogniwami 18650, a obudowę wykonuje się w technologii druku 3D.

Nie jest to zatem kolejny korpus zaprojektowany wokół zamkniętej specyfikacji. To raczej fotograficzny zestaw konstrukcyjny, który można dopasowywać do własnych potrzeb także po zakupie.

Jedno body, różne matryce

Najciekawszym elementem WLV-01 są wymienne moduły matrycy. W podstawowej konfiguracji dostępny jest 12,3-megapikselowy sensor Sony IMX477 formatu 1/2,3 cala, współpracujący z niewielkimi obiektywami z mocowaniem C/D. Wśród kolejnych opcji znalazły się moduły oparte na matrycach Sony IMX585 formatu 1/1,2 cala oraz znacznie większej IMX294 formatu 4/3.

Tę ostatnią konstrukcja może wykorzystywać w trybie wysokiej rozdzielczości około 47 Mp lub w trybie łączenia pikseli, dającym obraz o rozdzielczości około 11 Mp. Do wyboru mają być moduły kolorowe, pełnospektralne i prawdziwie monochromatyczne. W wersji monochromatycznej przed sensorem nie znajduje się klasyczna mozaika filtrów barwnych, dzięki czemu każdy piksel rejestruje bezpośrednio informację o natężeniu światła. Powinno to przełożyć się na lepszą ostrość drobnych detali i czystszy obraz przy wyższych czułościach. Warianty pełnospektralne otwierają natomiast drogę do fotografii w podczerwieni i innych eksperymentalnych zastosowań. WLV-01 może więc zmieniać charakter nie poprzez wybór kolejnej symulacji obrazu, lecz przez fizyczną zmianę sposobu, w jaki rejestruje światło.

Wymienne są również mocowania obiektywów. Twórca przewidział między innymi pasywne mocowanie Sony E, a otwarta budowa pozwala adaptować konstrukcję do kolejnych systemów. Jeden z użytkowników opracował na przykład wersję przystosowaną do optyki Leica M, a rozwiązanie zostało później włączone do rozwijanego projektu.

Symulacje filmów, LUT-y i własne funkcje

Eksperymentalny charakter aparatu nie kończy się na jego budowie. Oprogramowanie WLV-01 oferuje symulacje materiałów światłoczułych, obsługę własnych plików LUT, wielokrotną ekspozycję, różne proporcje kadru, narzędzia wspomagające ustawianie ostrości i łączność bezprzewodową. Producent wspomina również o możliwości tworzenia panoram portretowych metodą Brenizera.

Najważniejsza pozostaje jednak możliwość rozwijania aparatu we własnym zakresie. Jeżeli użytkownikowi brakuje określonej funkcji, może spróbować napisać ją w Pythonie i dodać do systemu. Oczywiście wymaga to pewnej wiedzy technicznej, ale właśnie w tym tkwi sens całego projektu: granice urządzenia nie muszą zostać raz na zawsze ustalone przez producenta.

Zbuduj sam albo zamów gotowy

WLV-01 można zdobyć na dwa sposoby. Pierwszy to gotowy, ręcznie złożony i skalibrowany aparat. Drugi prowadzi przez zestaw DIY: użytkownik otrzymuje potrzebne elementy i edytowalne pliki STL, a korpus drukuje samodzielnie. Twórca zapowiada także internetowe warsztaty pomagające przejść przez proces budowy.

Projekt nie pojawił się wyłącznie jako obietnica na Kickstarterze. Malcolm-Jamal Wilson już wcześniej budował i sprzedawał kolejne egzemplarze WLV-01, a kampania ma pomóc mu uporządkować produkcję i dotrzeć do większej grupy odbiorców.

Czy WLV-01 jest przyszłością fotografii?

Raczej nie zastąpi Sony, Canona, Nikona czy Fujifilm w torbach fotografów pracujących zawodowo. Konwencjonalny aparat będzie szybszy, wygodniejszy i bardziej przewidywalny, zaoferuje też dopracowany autofokus, wydajne przetwarzanie obrazu oraz normalne zaplecze serwisowe. WLV-01 nie próbuje jednak wygrać tego pojedynku.

Jego siłą jest coś zupełnie innego: przywraca aparatowi status narzędzia, które można zrozumieć, naprawić i przebudować. Zamiast co kilka lat wymieniać cały korpus, użytkownik może zmienić wybrany moduł. Zamiast czekać, aż producent doda określoną funkcję, może spróbować stworzyć ją sam. A zamiast udawać analogowe doświadczenie za pomocą kolejnego filtra, może sięgnąć po prawdziwie monochromatyczny sensor i pracować z urządzeniem, które celowo wymaga od fotografa większego zaangażowania.

WLV-01 nie jest więc aparatem dla każdego, i właśnie dlatego wydaje się tak interesujący. To sprzęt dla majsterkowiczów, programistów, fanów nietypowej optyki oraz fotografów traktujących ograniczenia jako część procesu twórczego. Być może nie pokazuje, jak będą wyglądały wszystkie aparaty przyszłości. Pokazuje jednak, jak mogłyby wyglądać, gdyby ich użytkownicy otrzymali nad nimi znacznie większą kontrolę.