5 obiektywów Canon EF, które warto zaadaptować do systemu Canon RF

System Canon RF rozwija się niezwykle dynamicznie i oferuje dziś zarówno niewielkie obiektywy amatorskie, jak i imponujące konstrukcje dla najbardziej wymagających zawodowców. Nie oznacza to jednak, że wszystkie najciekawsze pomysły z czasów lustrzanek doczekały się już swoich następców. Wśród obiektywów z mocowaniem Canon EF znajdziemy konstrukcje tak nietypowe, wyspecjalizowane lub ekstremalne, że nadal pozostają bez bezpośrednich odpowiedników w systemie Canon RF. Co więcej, po podłączeniu ich do aparatu EOS R przez oryginalny adapter Canon EF-EOS R zachowujemy elektroniczne sterowanie przysłoną, autofocus oraz stabilizację obrazu, oczywiście w obiektywach, które zostały w nie wyposażone.

Adapter nie zawiera dodatkowych soczewek, dlatego nie zmienia ogniskowej, jasności ani jakości obrazu. W praktyce obiektyw EF pracuje na bezlusterkowcu Canon EOS R niemal tak, jak gdyby został zaprojektowany właśnie do tego systemu.

Oto pięć wyjątkowych obiektywów Canon EF, które warto uratować przed fotograficznym zapomnieniem.

1. Canon EF 8–15mm F4L Fisheye USM

Canon EF 8–15mm F4L Fisheye USM pozostaje jednym z najbardziej niezwykłych zoomów w historii systemu EOS. Nie jest to po prostu bardzo szeroki obiektyw. To konstrukcja typu fisheye umożliwiająca uzyskanie zarówno kołowego obrazu o kącie widzenia wynoszącym 180 stopni, jak i pełnoklatkowego, diagonalnego efektu rybiego oka. Na pełnoklatkowym aparacie Canon EOS R ogniskowa 8 mm pozwala otrzymać charakterystyczny, okrągły obraz otoczony czernią. Po przejściu w okolice 15 mm kadr wypełnia już całą powierzchnię matrycy, zachowując ekstremalną, beczkowatą perspektywę.

W systemie RF znajdziemy wprawdzie specjalistyczne obiektywy Dual Fisheye przeznaczone do rejestrowania materiałów stereoskopowych i VR, ale nie stanowią one bezpośredniego zamiennika klasycznego Canona EF 8–15mm F4L Fisheye USM.

To świetne szkło dla fotografów:

• architektury i wnętrz,
• sportów ekstremalnych,
• koncertów,
• krajobrazu,
• kreatywnego reportażu,
• panoram sferycznych.

Należy przy tym pamiętać, że efekt rybiego oka jest bardzo wyrazisty. To nie jest obiektyw potrzebny codziennie, ale kiedy rzeczywiście chcemy uzyskać taką perspektywę, trudno zastąpić go czymkolwiek innym.

2. Canon TS-E 17mm F4L

Canon TS-E 17mm F4L to jeden z najszerszych pełnoklatkowych obiektywów tilt-shift, jakie kiedykolwiek trafiły do regularnej sprzedaży. Został zaprojektowany przede wszystkim z myślą o fotografii architektury, wnętrz i krajobrazu. Mechanizm przesuwu, czyli shift, pozwala korygować zbiegające się linie bez konieczności pochylania aparatu. Fotografując budynek, możemy zachować matrycę ustawioną równolegle do jego elewacji, a następnie przesunąć optykę tak, aby odpowiednio skomponować kadr. Efektem są pionowe linie, które pozostają pionowe już na etapie wykonywania zdjęcia. Mechanizm pochyłu, czyli tilt, umożliwia natomiast zmianę położenia płaszczyzny ostrości. Można wykorzystać go do zwiększenia zakresu ostrości w fotografii produktowej i krajobrazowej albo osiągnięcia charakterystycznego efektu miniatury.

Canon TS-E 17mm F4L jest obiektywem manualnym, dlatego przejście z lustrzanki na bezlusterkowca nie oznacza utraty autofocusu, ponieważ ten nigdy nie był tutaj dostępny. Aparaty EOS R oferują jednak powiększenie obrazu oraz funkcję focus peaking, dzięki którym ręczne ustawianie ostrości może być znacznie wygodniejsze niż na klasycznej lustrzance.

W systemie Canon RF nadal brakuje jego bezpośredniego odpowiednika. Dla fotografa architektury lub wnętrz adapter EF-EOS R nie jest więc rozwiązaniem przejściowym, lecz pełnoprawnym sposobem korzystania z jednego z najważniejszych specjalistycznych obiektywów Canona.

3. Canon MP-E 65mm F2.8 1–5x Macro Photo

Canon MP-E 65mm F2.8 1–5x Macro Photo nie jest zwykłym obiektywem makro. Większość konstrukcji tego typu osiąga maksymalną skalę odwzorowania 1:1. MP-E 65mm zaczyna pracę właśnie od skali 1:1 i pozwala dojść aż do powiększenia 5:1. Oznacza to, że obiekt mający w rzeczywistości 5 mm może zostać odwzorowany na matrycy jako obraz o wielkości 25 mm. Pozwala to fotografować szczegóły praktycznie niewidoczne gołym okiem: strukturę oczu owadów, drobne kryształy, powierzchnie minerałów, fragmenty elektroniki czy fakturę niewielkich przedmiotów.

Nie jest to jednak obiektyw łatwy w obsłudze. Canon MP-E 65mm F2.8 1–5x Macro Photo nie ostrzy na nieskończoność i nie może pełnić funkcji klasycznego szkła 65 mm. Nie ma również autofokusu. Ostrość ustawia się najczęściej poprzez delikatne przesuwanie aparatu względem fotografowanego obiektu, często przy użyciu specjalnej szyny makro.

Przy największych powiększeniach głębia ostrości staje się ekstremalnie mała, dlatego w praktyce bardzo przydają się:

• statyw lub stabilne stanowisko,
• szyna do makrofotografii,
• dodatkowe oświetlenie,
• wyzwalanie bez dotykania aparatu,
• technika focus stackingu.

Canon RF 100mm F2.8L Macro IS USM oferuje skalę odwzorowania większą niż standardowe 1:1, ale nadal nie zastępuje możliwości Canona MP-E 65mm F2.8 1–5x Macro Photo. Dla osób zajmujących się makrofotografią ekstremalną stary Canon pozostaje konstrukcją właściwie bezkonkurencyjną.

4. Canon EF 200mm F2L IS USM

Canon EF 200mm F2L IS USM jest jednym z tych obiektywów, które trudno racjonalnie uzasadnić, ale równie trudno o nich zapomnieć. Łączy ogniskową 200 mm z jasnością F2, oferując niezwykle mocne oddzielenie fotografowanej postaci od tła. To potężny i ciężki obiektyw, który został zaprojektowany przede wszystkim z myślą o zawodowej fotografii sportowej, wydarzeniowej i portretowej. Jego sposób obrazowania sprawia jednak, że z czasem stał się także jednym z najbardziej pożądanych teleobiektywów do portretu. Przy pełnym otworze przysłony otrzymujemy bardzo płytką głębię ostrości, miękko rozmyte tło oraz charakterystyczną kompresję perspektywy. Fotografowana osoba może zostać całkowicie odseparowana nawet od stosunkowo chaotycznego otoczenia.

System Canon RF oferuje kilka wybitnych teleobiektywów oraz zoom Canon RF 100–300mm F2.8L IS USM, ale nie znajdziemy w nim bezpośredniego następcy 200 mm o jasności F2. Różnica pomiędzy F2 a F2.8 może wyglądać niepozornie na papierze, lecz przy tej ogniskowej wyraźnie wpływa na charakter obrazu.

Trzeba oczywiście zaakceptować kilka kompromisów:

• masę wynoszącą około 2,5 kg,
• duże gabaryty,
• wysoką cenę na rynku wtórnym,
• ograniczoną dostępność zadbanych egzemplarzy,
• potencjalnie kosztowny serwis.

Jeżeli jednak szukamy obiektywu dającego spektakularny obraz portretowy, koncertowy lub sportowy, Canon EF 200mm F2L IS USM podłączony do EOS-a R nadal pozostaje klasą samą dla siebie.

5. Canon EF 400mm F4 DO IS II USM

Litery „DO” oznaczają zastosowanie elementów optycznych Diffractive Optics. Technologia ta pozwoliła Canonowi zbudować profesjonalny teleobiektyw 400 mm, który jest mniejszy i lżejszy od wielu klasycznych konstrukcji o zbliżonych parametrach. Canon EF 400mm F4 DO IS II USM waży około 2,1 kg. Nie jest więc obiektywem lekkim w potocznym znaczeniu tego słowa, ale na tle profesjonalnych superteleobiektywów jego masa i długość robią ogromną różnicę.

Ogniskowa 400 mm i światło F4 tworzą bardzo atrakcyjne połączenie dla fotografów:

• dzikiej przyrody,
• ptaków,
• sportu,
• lotnictwa,
• wydarzeń plenerowych.

W systemie RF znajdziemy zarówno niewielkie, ciemniejsze obiektywy 400 mm, jak i profesjonalny Canon RF 400mm F2.8L IS USM. Nadal brakuje jednak konstrukcji odpowiadającej idei Canona EF 400mm F4 DO IS II USM, czyli profesjonalnego, stosunkowo mobilnego teleobiektywu 400 mm ze światłem F4.

W połączeniu z adapterem EF-EOS R zachowujemy działanie autofocusu i stabilizacji optycznej. W aparatach wyposażonych w zaawansowane wykrywanie ludzi, zwierząt oraz pojazdów ten obiektyw może otrzymać drugie życie i pracować skuteczniej niż na wielu lustrzankach, dla których był pierwotnie projektowany.

Jaki adapter Canon EF–RF wybrać?

Najprostszym rozwiązaniem jest standardowy Canon Mount Adapter EF-EOS R. Nie zawiera on elementów optycznych i odpowiada przede wszystkim za zachowanie właściwej odległości obiektywu od matrycy oraz przekazywanie komunikacji elektronicznej.

Canon oferuje również bardziej rozbudowane wersje:

• Control Ring Mount Adapter EF-EOS R z dodatkowym pierścieniem sterującym,
• Drop-In Filter Mount Adapter EF-EOS R umożliwiający stosowanie filtrów wsuwanych za obiektywem.

Drugi z nich jest szczególnie interesujący w przypadku obiektywów z wypukłą przednią soczewką, takich jak TS-E 17mm F4L, oraz dużych teleobiektywów, do których trudno dobrać klasyczne filtry nakręcane.

Warto wybierać adaptery dobrej jakości. Oryginalne konstrukcje Canona zapewniają pewne mocowanie, właściwą komunikację i odpowiednią sztywność całego zestawu. Ma to szczególne znaczenie podczas pracy z ciężkimi obiektywami profesjonalnymi.

Czy warto kupować obiektywy Canon EF do aparatu Canon RF?

Zdecydowanie tak, ale pod warunkiem, że wybieramy je świadomie. Kupowanie starszego EF 24–70mm F2.8 czy 70–200mm F2.8 wyłącznie dlatego, że jest tańszy od wersji RF, może być rozsądnym sposobem na ograniczenie wydatków. Największy sens adaptacji pojawia się jednak wtedy, gdy sięgamy po obiektyw oferujący możliwości, których system RF nadal nie zapewnia.

Canon EF 8–15mm F4L Fisheye USM daje dwie odmiany obrazu typu fisheye. Canon TS-E 17mm F4L umożliwia kontrolę perspektywy przy ekstremalnie szerokim kącie widzenia. Canon MP-E 65mm F2.8 1–5x Macro Photo otwiera drzwi do świata ekstremalnych powiększeń. Canon EF 200mm F2L IS USM oferuje wyjątkową plastykę obrazu, a Canon EF 400mm F4 DO IS II USM łączy profesjonalne parametry z relatywnie mobilną konstrukcją.

To właśnie takie szkła pokazują największą zaletę systemu Canon EOS R: przejście na nowe mocowanie nie musi oznaczać porzucenia najciekawszych konstrukcji z czasów lustrzanek. Czasami wystarczy niewielki adapter, aby wyjątkowy obiektyw sprzed lat stał się jednym z najbardziej interesujących elementów nowoczesnego zestawu fotograficznego.