Viltrox EF-NEX IV i Viltrox EF-E II: czyli adaptowanie obiektywów Canon EF na aparatach Sony E na 2 sposoby

Viltrox EF-NEX IV i Viltrox EF-E II to pozornie dwa adaptery robiące to samo, czyli umożliwiające podpięcie obiektywów z mocowaniem Canon EF do bezlusterkowców z bagnetem Sony E. Należy dodać, że są to tak zwane adaptery aktywne lub inteligentne, czyli wyposażone w elektronikę umożliwiającą działanie obiektywów w sposób podobny do tego, w jaki pracują natywne obiektywy Sony, czyli z zachowaniem sterowania przysłoną z korpusu, obsługi samoczynnego ustawiania ostrości i stabilizacji optycznej (jeśli obiektyw jest w takową wyposażony) oraz przekazywaniem pełnych danych EXIF. Ale o ile model Viltrox EF-NEX IV można założyć na bezlusterkowce Sony zarówno pełnoklatkowe jak i te z matrycami formatu APS-C, Viltrox EF-E II jest przeznaczony wyłącznie do pracy z matrycami Sony formatu APS-C.

Viltrox EF-NEX
VIltrox EF-NEX IV, Canon EF 50mm F1.2L USM, VIltrox EF-E II.

Przy okazji warto wspomniec, że poza adapterami firma Viltrox produkuje coraz szerszą gamę optyki z autofokusem do bezlusterkowców i to zarówno pełnoklatkowych jak i wyposażonych w matryce formatu APS-C. To sprawia, że Viltrox ma praktyczną wiedzę w zakresie tego, jak obiektyw powinien współpracować z aparatem, co nie jest bez znaczenia w trakcie projektowania adapterów aktywnych.

Viltrox EF NEX IV Sony A7R III Canon EF 50mm F1.2L USM Straw
Viltrox EF NEX IV, Sony A7R III, Canon EF 50mm F1.2L USM przysłona F1.2.

Producent obiektywów z gamą różnych mocowań musi mieć w miarę pełną wiedzę na temat protokołów komunikacji z systemami aparatów różnych producentów, aby móc zapewnić płynną współpracę swojej optyki z systemem samoczynnego ustawiania ostrości, algorytmami śledzenia ruchu obiektu, wykrywania oczu ludzi i zwierząt czy stabilizacji matrycy. Takie doświadczenie bardzo ułatwia stworzenie skutecznego adaptera, króry pośredniczy między dwoma systemami – aparatu i obiektywu – odpowiednio tłumacząc protokoły z jednego języka na drugi.

Viltrox EF NEX IV Sony A7R III
Viltrox EF-NEX IV, Sony s7R III.
Viltrox EF E II Sony A6500
Viltrox EF-E II, Sony a6500.

Viltrox EF-NEX IV to adapter pozbawiony optyki, działający na bezlusterkowcach Sony zarówno pełnoklatkowych jak i z matrycami APS-C, podczas gdy Viltrox EF-E II to reduktor ogniskowej z własną optyką, rzutujący obraz pełnoklatkowej optyki na matryce APS-C (i tylko do nich dostosowany) i jednoczenie zwiększający jasność obiektywu o jeden stopień ekspozycji.

Viltrox EF NEX IV Sony A7R III 2
Viltrox EF-NEX IV, Sony a7R III.

Speed Booster – geneza

Po co dwa adaptery do wykonania pozornie podobnej roboty? Trzeba się cofnąć do roku 2013, gdy pojawiły się pierwsze produkty oznaczone logo Metabones Speed Booster. Był ku temu ważny powód. Bezlusterkowce miały matryce mniejsze od pełnej klatki – APS-C lub micro 4/3, gama optyki do nich była ograniczona a zatem trudno było namówić użytkowników systemów lustrzanek pełnoklatkowych na przejście na bezlustra. Istniały oczywiście adaptery, ale w przypadku stosowania optyki pełnoklatkowej na niepelnoklatkowych matrycach część obrazu rzucanego przez obiektywy “marnowała się”, bo była rzucona poza pole krycia matryc.

Viltrox EF E II Sony A6500 2
Viltrox EF-E II, Sony a6500.

W przypadku teleobiektywów użytkownicy to sobie nawet chwalili, bo dzięki “kropowi” dostawali jakby za darmo odpowiednik telekonwertera, ale bez związanych z nim wad optycznych. Pole widzenia obiektywu o ogniskowej 400 mm było “obcinane” tak, że na matrycy APS-C odpowiadało polu widzenia optyki 600 mm na pełnej klatce. Ale stosowanie pełnoklatkowej szerokokątnej optyki nie miało specjalnego sensu: na przykład pole widzenia pełnoklatkowego obiektywu 28 mm stawało się na matrycy APS-C podobne do pola widzenia obiektywu 42 mm – zatem bliższego standardowej ogniskowej.

Viltrox EF NEX IV
Viltrox EF-NEX IV.

Temu stanowi rzeczy miał zaradzić Speed Booster. W przeciwieństwie do telekonwertera, kóry “wydłuża” ogniskową powiekszając i rzutując obraz środkowej części kadru oraz “zabierając” nieco jasności (odpowiednio telekonwerter 1.4x powiększa obraz 1.4 raza i zabiera 1EV a telekonwerter 2x powiększa obraz 2 razy i zabiera 2EV) zachowując format oryginalny obrazu, czyli obraz z obiektywu pełnoklatkowego pozostaje pełnoklatkowy, Speed Booster skupia obraz tworzony przez obiektyw na mniejszej matrycy od tej, do której obiektyw został stworzony i dodaje nieco jasności. Speed Booster dla matryc APS-C ma mnożnik 0.71x, zatem o tyle redukuje ogniskową obiektywu, i daje wzrost jasności obiektywu o 1 EV.

Viltrox EF E II
Viltrox EF-E II.

Praktyczny efekt jest taki, że na matrycy APS-C odzyskujemy pole widzenia i jasność – a tym samym głębię ostrości – jaką taki obiektyw miał na matrycy pełnoklatkowej, bo obraz przez niego rzucany zostaje “ściśnięty” i dopasowany do mniejszego rozmiaru matrycy. Na początku tę koncepcję wykorzystano w urządzeniach Speed Booster firmy Metabones a potem pojawiło się wiele innych podobnych sprzętów, w tym omawiany tutaj Speed Booster firmy Viltrox.

Viltrox EF NEX IV 2
Viltrox EF-NEX IV.

Viltrox EF-NEX IV: dane techniczne

Mocowanie aparatu lub kamery: bagnet Sony E

Mocowanie obiektywu: Canon EF i EF-S z polem krycia pełnej klatki lub ASP-C

Pokrycie matrycy: pełna klatka (format 135), APS-C (Super 35)

Stopka statywowa: punkt montażowy z gwintem 1/4″, zdejmowana

Materiał: aluminium, stal nierdzewna, tworzywo sztuczne

Wymiary: 66.6 x 26 mm (bez stopki)

Waga: 174 g

Viltrox EF E II 2
Viltrox EF-E II.

Viltrox EF-E II: dane techniczne

Mocowanie aparatu lub kamery: bagnet Sony E

Mocowanie obiektywu: Canon EF (tylko obiektywy kryjące pełną klatkę)

Budowa optyczna: 4 soczewki w 4 grupach

Pokrycie matrycy: APS-C (Super 35)

Stopka statywowa: punkt montażowy z gwintem 1/4″, zdejmowana

Materiał: aluminium, stal nierdzewna, tworzywo sztuczne

Wymiary: 65 x 24 mm (bez stopki)

Waga: 176 g

Viltrox EF E II Sony A6500 Canon EF 50mm F1.2L USM Furbelow
Viltrox EF E II, Sony A6500, Canon EF 50mm F1.2L USM, przysłona F1,2.

Viltrox EF-NEX IV i Viltrox EF-E II: budowa i cechy wspólne

Adaptery cechuja się dobra jakością wykonanania, z odpowiednio dobranym połączeniem elementów metalowych i tych z tworzywa sztucznego. Viltrox EF-NEX IV ma prostokątny kształ tylnego wyjścia typowy dla adapterów na pełnoklatkowe bezlusterkowce Sony natomiast Viltrox EF-E II ma wyjście okrągłe, które zawsze pojawiało się w adapterach do bezlusterkowców Sony z matrycami formatu APS-C / Super 35. Współne cechy funkcjonalne to wygodny przełącznik CDAF/PDAF pozwalający błyskawicznie “poruszać się” między autofokusem z detekcją kontrastu i fazy oraz port micro-USB do aktualizacji oprogramowania adaptera.

Viltrox EF NEX IV Sony A7R III Canon EF 50mm F1.2L USM In Snow
Viltrox EF NEX IV, Sony A7R III, Canon EF 50mm F1.2L USM, przysłona F1.2.

Viltrox EF-NEX IV kontra Viltrox EF-E II w praktyce

Zdjęcia do tego wpisu zostały wykonane dwoma konfiguracjam, zawsze z obiektywem Canon EF 50mm F1.2L USM: Viltrox EF-NEX IV z aparatem pełnoklatkowym Sony a7R III; Viltrox EF-E II z aparatem Sony a6500 z matrycą formatu APS-C / Super 35. Ale w tej części testu – żeby pokazać jak obraz ze zwykłego adaptera ulega przycięciu na mniejszej matrycy oraz jak Speed Booster “upycha’ obraz z optyki pełnoklatkowej na matrycy APS-C – korzystałem z jednego aparatu, pełnoklatkowego a7R III, używając odpowiednio w razie potrzeby trybu pełnoklatkowego lub kadrowania w formacie APS-C / Super 35. Zamiast pokazywać schematy optyczne, przedstawię 4 zdjęcia i przypominam, że za każdym razem użyłem tego samego pełnoklatkowego obiektywu – Canon EF 50mm F1,2L USM.

Pierwsze zdjęcie pokazuje obraz w trybie pełnoklatkowym przy użyciu bezsoczewkowego adaptera Viltrox EF-NEX IV:

Viltrox EF NEX IV Sony A7R III Canon EF 50mm F1.2L USM Full Frame
Viltrox EF-NEX IV, Canon EF 50mm F1,2L USM, Sony a7R III w trybie pełnoklatkowym.

Drugie zdjęcie pokazuje obraz w trybie APS-C / Super 35 przy użyciu tego samego adaptera bezsoczewkowego Viltrox EF-NEX IV. Taki sam kadr uzyskamy na bezpusterkowcach Sony z matrycami APS-C, czyli serii NEX, a5xxx i a6xxx, Brzegi pola obrazowego rzucanego przez obiektyw nie są rejestrowane i pole widzenia jest mniej więcej takie jakie dałby obiektyw o ogniskowej 75 mm na pełnej klatce (50 mm x 1,5x – co wynika z mniejszych rozmiarów matrycy).

Viltrox EF NEX IV Sony A7R III Canon EF 50mm F1.2L USM Super 35
Viltrox EF-NEX IV, Canon EF 50mm F1,2L USM, Sony a7R III w trybie APS-C / Super 35

Trzecie zdjęcie pokazuje obraz w trybie pełnoklatkowym z użyciem Speed Boostera Viltrox EF-E II. Widać, że dzięki redukcji ogniskowej (o współczynnik 0.71x czyli do 35,5 mm) obraz został “ściśnięty” i dopasowany do mniejszej matrycy. Musiałem “oszukać” Sony a7R III, bo po założeniu inteligentnego adaptera aparat zawsze przełączał się na tryb APS-C / Super 35. Pomogło odpięcie rygla bagnetu i minimalny obrót adaptera w mocowaniu; po zerwaniu połączenia elektronicznego aparat “cofnął” się do trybu pełnoklatkowego. Uwaga: nie próbujcie tego w domu, bo jak zapomnicie zapiąć adapter z powrotem może on spaść z aparatu wraz z obiektywem, a tego nikt by nie chciał.

Viltrox EF E II Sony A7R III Canon 50mm F1.2L USM Full Frame
Viltrox EF-E II, Canon EF 50mm F1,2L USM, Sony a7R III w trybie pełnoklatkowym.

Czwarte zdjęcie pokazuje końcowy efekt działania Speed Boostera Viltrox EF-E II w trybie APS-C / Super 35. Widać, że prawie odzyskaliśmy pole widzenia jakie obiektyw dawał na pełnej klatce (50 mm x 1,5 x 0,71, czyli 53,25 mm – mnożenie ogniskowej przez współczynnik matrycy oraz współczynnik reduktora ogniskowej). Taki sam kadr uzyskamy na bezlusterkowcach Sony z matrycami APS-C, czyli serii NEX, a5xxx i a6xxx,

Viltrox EF E II Sony A7R III Canon 50mm F1.2L USM APS C
Viltrox EF-E II, Canon EF 50mm F1,2L USM, Sony a7R III w trybie APS-C / Super 35.

Walory optyczne

O urządzeniach typu Speed Booster krążą sprzeczne opinie. Jedni uważają, że każdy element optyczny dodany między obiektywem a korpusem musi pogarszać jakość optyczną; z kolei producenci tego typu urządzeń czasem twierdzą, że poprawiają one jakość optyki. W uproszczeniu argumenty niektórych zwolenników Spped Boosterów są takie: telekonwerter powiększza obraz tym samym wyolbrzymiając wady optyczne obiektywu; Speed Booster zmniejsza obraz tym samym redukując wady optyczne obiektywu. Bez wdawania się w polemikę z takim tokiem rozumowania, przyjrzymy się porównaniu kilku aspektów pracy obiektywu Canon EF 50mm F1.2L USM poprzez adapter bezsoczewkowy Viltrox EF-NEX IV i Speed Booster Viltrox EF-E II skupiając na tym, czy soczewkowy adapter zmienia charakter wad optycznych.

Viltrox EF NEX IV Sony A7R III Canon EF 50mm F1.2L USM Dogs
Viltrox EF NEX IV, Sony A7R III, Canon EF 50mm F1.2L USM, przysłona F3.2.

Dystorsja

Dystorsja jest niewielka zarówno w przypadku adaptera bezsoczewkowego jak i Speed Boostera; w tym drugim przypadku jest odrobinę większa, zatem układ optyczny nieco pogarsza ten parametr.

VIltrox EF NEX IV Sony A7R III Canon EF 50mm F1.2L USM Dystorsja
Viltrox EF-NEX IV, Sony a7R III, Canon EF 50mm F1.2L USM, dystorsja.
Viltrox EF E II Sony A6500 Dystorsja
Viltrox EF-E II, Sony a6500, Canon EF 50mm F1.2L USM, dystorsja

Winietowanie

Speed Booster nieco zmniejsza wienitowanie w stosunku do tego, co daje “goły” obiektyw.

Viltrox EF NEX IV Sony A7R III Canon EF 50mm F1.2L USM Winietowanie F1.2
Viltrox EF NEX IV, Sony A7R III, Canon EF 50mm F1.2L USM, winietowanie przy F1.2.
Viltrox EF E II Sony A6500 Canon EF 50mm F1.2L USM Przy F1.2
Viltrox EF E II, Sony A6500, Canon EF 50mm F1.2L USM, winietowanie przy F1.2.

Bokeh

Bokeh nie jest najmocniejszą stroną obiektywu Canon EF 50mm F1.2L USM przy pełnym otworze przysłony. Punkty nieostrości są zniekształcone w łezkowaty kształ, co wynika w znacznej mierze z winietowania optycznego, a zamiast płynnych przejść tonalnych mają one paskudne i na dodatek zabarwione obdwódki. Ogólnie charakter nieostrości pozostaje niezmieniony po przejściu obrazu przez Speed Booster ale dodatkowo pojawiają się ciemne wnętrza dysków nieostrości. Minus dla Speed Boostera, ale obraz z samego obiektywu też jest brzydki.

Viltrox EF NEX IV Sony A7R III Canon EF 50mm F1.2L Bokeh
Viltrox EF NEX IV, Sony A7R III, Canon EF 50mm F1.2L, bokeh przy F1.2.
Viltrox EF E II Sony A6500 Canon EF 50mm F1.2L USM Bokeh
Viltrox EF E II, Sony A6500, Canon EF 50mm F1.2L USM, bokeh przy F1.2.

Ostrość

Ostrość porównałem jedynie przy pełnym otworze przysłony, czyli tam gdzie obiektyw Canon EF 50mm F1.2L jest niesławny ze względu na krzywiznę pola uniemożliwiającą zogniskowanie całej powierzchni kadru w jednej płaszczyźnie. Różnice w kadrze wyciętych fragmentów wynikają z tego, że rozdzielczość pełnej klatki jest znacznie większa niż formatu APS-C a starałem się wyciąć fragmenty o tej samej wielkości wyrażonej w pikselach. Obraz “przemielony” przez Speed Booster jest – o dziwo – ostrzejszy zarówno w środku jak i na brzegach kadru niż w przypadku użycia obiektywu na pełnej klatce poprzez Viltrox EF-NEX IV.

Painting Full
Cały obraz, kórego wycinki pokazuję dalej.
Center resolution Full Frame F1.2
Pełna klatka; ostrość w środku kadru przy F1.2,
Środek F1.2 APS C
APS-C, środek kadru przy F1.2.
Brzeg F1.2 Full Frame
Pełna klatka, środek kadru przy F1.2.
Brzeg F1.2 APS C
APS-C, brzeg kadru przy F1.2.

Wnioski

Z góry czynię zastrzeżenie: wnioski dotyczą wyłacznie konkretnej kombinacji: aparat Sony s7R III użyty raz w trybie pełnoklatkowym z adapterem Viltrox EF-NEX IV a drugi raz w trybie APS-C / Super 35 z adapterem typu Speed Booster Viltrox EF-E II i z obiektywem Canon EF 50mm F1.2L USM przy przysłonie F1.2. W tym konkretnym przypadku Speed Booster nieco pogarsza dystorsję i bokeh a poprawia korekcję winietowania i ostrość. Trudno jednak na tej podstawie wyciągać pewne wnioski odnośnie jakichkoiwiek innych kombinacji obiektywów z mocowaniem Canon EF i urządzenia Speed Booster Viltrox EF-E II.

Viltrox EF NEX IV Sony A7R III Canon EF 50mm F1.2L USM Sun Dial
Viltrox EF NEX IV, Sony A7R III, Canon EF 50mm F1.2L USM, przysłona F1.2.

Jedno jest pewne: na aparatach bezlusterkowych Sony z matrycami formatu APS-C / Super 35 stosowanie Speed Boostera Viltrox EF-E II ma sens jeśli ktoś posiada paletę optyki pełnoklatkowej z bagnetem Canon EF: odzyskujemy prawie idealnie pole widzenia obiektywu a na dodatek zyskujemy jedną działkę jasności, co w efekcie sprawia, że – na przykład testowany tutaj obiektyw Canon EF 50mm F1.2L USM – zachowuje pole widzenia oraz głębię ostrości jaką miał na matrycy pełnoklatkowej. Ponadto dzięki stykom działa cała elektronika układu aparat-obiektyw, włącznie z autofokusem, stabilizacją czy przekazywaniem danych EXIF.

Viltrox EF E II Sony A6500 Canon EF 50mm F1.2L USM Little Cloud
Viltrox EF E II, Sony A6500, Canon EF 50mm F1.2L USM, przysłona F1.2.

Z kolei użytkownicy pełnoklatkowych bezlusterkowców Sony chomikujący w szufladach optykę Canon EF dostają bardxo dobry inteligentny adapter bezsoczewkowy w formie urzadzenia Viltrox EF-NEX IV, które zachowuje pełne działanie samoczynnego ustawiania ostrości, stabilizacji optycznej (jesli obiektyw jest w nią wyposażony), sterowanie przysłoną z korpusu oraz pełną komunikację wraz z przekazywaniem danych EXIF z obiektywu do aparatu.

Viltrox EF E II Sony A6500 Canon EF 50mm F1.2L USM Bread Holder
Viltrox EF E II, Sony A6500m Canon EF 50mm F1.2L USM, przysłona F1.2.

Zdjęcia w pełnej rozdzielczości

Cztery zdjęcia w pełnej rozdzielczości

Default image
Jarosław Brzeziński
Jarosław Brzeziński, ur. 1962 r., fotograf, malarz i tłumacz z tytułem magistra filologii angielskiej. Blog pod adresem: https://towarzystwonieustraszonychsoczewek.blogspot.com/ W roku 2005 opublikował książkę “Canon EOS System”. W latach 1998- 2009 odpowiedzialny w UKIE za tłumaczenia wszystkich dokumentów związanych z akcesją oraz członkostwem Polski w UE. W latach 1996- 2011 redaktor i autor setek artykułów na temat sprzętu fotograficznego i fotografii dla czołowych miesięczników branżowych. W latach 1987-1998 pracował jako nauczyciel angielskiego. W latach 1994-1996 pracował jako freelancing copywriter dla Ogilvy & Mather. Od 12 lat jest głównym ekspertem ds. tłumaczeń w Centrum Europejskim Natolin. Od 25 lat pracuje jako zawodowy fotograf ślubny, reklamowy, reklamowy, eventowy, przemysłowy, korporacyjny oraz portrecista, zarówno w studio jak i w terenie. Od 30 lat pracuje jako tłumacz polsko-angielski oraz angielsko-polski dla czołowych firm i organizacji.
Wpisów: 1521

Zostaw komentarz